Sposoby komunikowania się – komunikaty parawerbalne

Komunikacja

Istnieją trzy sposoby komunikowania się werbalny, niewerbalny i parawerbalny

  1. werbalny -> za pomocą konkretnych słów
  2. niewerbalny -> tzw. mowa ciała
  3. parawerbalny -> barwa głosu, ton głosu, artykulacja, intonacja

 

Dwa pierwsze sposoby nie wymagają głębszego omówienia, zatem kilka słów komentarza w temacie komunikacji parawerbalnej.

Wszelkie dźwięki towarzyszące komunikacji mogą mieć znaczenie. Nie tylko tempo w jaki mówimy, nie tylko wysokość, natężenie i barwa głosu, ale również wtrącane przerywniki, wzdychanie, chrząkanie, kaszel, czy tzw. wypełniacze („yyy”, „eeee”).

Ton głosu, barwa głosu
Ton głosu ma pierwszorzędne znaczenie – nie lubimy słuchać głosów ochrypłych, szorstkich, słabych, matowych. Przyciągają nas głosy aksamitne, dźwięczne, naturalne, zgodne z tym, co reprezentuje sobą człowiek. Drażnią nas głosy nosowe, piskliwe, ochrypłe, czy tzw. przydechowe (z dużą ilością powietrza). W barwie głosu słychać emocje, nasze nastawienie, akceptację, pewność siebie lub jej brak. Dzięki temu, jak brzmi głos ocenimy ludzi jako ciepłych lub zdystansowanych, jako sympatycznych albo gburowatych.

Barwa głosu musi być zawsze odpowiednia do treści. Ostre brzmienie głosu jest odbierane jako krytyka, karcenie. Łagodne niesie przekaz uspokajający i kojący. To, jak odbiorca zaklasyfikuje nasz głos – czy jako przyjemny lub nie – zależy od jego upodobań, skojarzeń z innymi przyjemnymi / nieprzyjemnymi dźwiękami, czy kulturą, w jakiej się wychował.

Artykulacja
Sposób, w jaki wypowiadamy słowa to kolejny sygnał dla słuchacza. Problemy artykulacyjne, dykcyjne i wady wymowy wpływają na portret człowieka. Mowa świadczy o naszym poziomie wykształcenia oraz inteligencji.  Właściwa artykulacja w znacznym stopniu poprawia komunikatywność.

Zła artykulacja tworzy barierę komunikacyjną. Odbiorca musi wykonać pewien wysiłek, by zrozumieć, co się do niego mówi. Tzw. lenistwo artykulacyjne, czyli zjadanie końcówek, czy nieprecyzyjne wymawianie głosek może być ponadto odbierane jako ignorancja. Czynnikiem wpływającym na wymowę jest między innymi sytuacja. Gdy mamy sprawić wrażenie pewnych siebie, gdy chcemy pobudzić słuchaczy, zainteresować rozmówcę – artykulacja musi być wyraźna, zdecydowana, bardziej energiczna. Gdy chcemy sytuację uspokoić, wprowadzić dobry nastrój – możemy bardziej przeciągać samogłoski i luźniej wypowiadać dźwięki (co nie oznacza mamrotania i bełkotania).

Inaczej mówimy w dużej grupie, inaczej w towarzystwie kilku słuchaczy. Wadliwa artykulacja pojawia się często, gdy używamy słów, których znaczenia nie rozumiemy lub specjalistycznego słownictwa.

Intonacja
Wpływa na to, czy precyzyjnie przekażemy intencję w nadawanym komunikacie. Właściwie stosowana podtrzymuje uwagę rozmówcy i ożywia przekaz. Niekorzystne jest jednak częste skakanie pomiędzy niskimi i wysokimi tonami, zbyt duże różnice między nimi – daje to wrażenie śpiewności, która wywołuje dekoncentrację słuchaczy.

Brak intonacji to prosta droga do monotonii., mówienie w taki sposób powoduje znudzenie słuchaczy. Aby nie wpaść w pułapkę monotonii, głos powinien wznosić i się opadać – obowiązkowo wyraźny spadek wysokości na końcu zdania występuje w zdaniach oznajmujących. Gdy go brak, inaczej może zostać odebrana Twoja intencja, stwierdzenie zabrzmi jak pytanie.

Rytm mowy, akcenty i pauzy
To elementy, które wpływają na to, jak brzmi wypowiedź, jakie niesie znaczenie. Realizujemy je przez dźwięki – wypowiadamy je w określonym układzie, kładziemy nacisk na wyrazy lub wyciszamy głos.

Pauza jest istotnym elementem w komunikacji. Cisza następująca po tym, co jest główną częścią wypowiedzi – wzmacnia nacisk na nią. Pauza przed kluczowym momentem wypowiedzi wprowadza nastrój oczekiwania, zwraca uwagę. Jednak zbyt wiele przerw i chwil milczenia może wywołać wrażenie manipulacji rozmówcami / słuchaczami. Aby pauza działała – trzeba ją rozsądnie stosować.

Brak tych elementów tworzy monotonię i powoduje zmęczenie u słuchaczy. Mowa pozbawiona akcentów daje efekt znudzonego głosu, niezrozumienia tego, o czym się mówi.

 

 

„Głos w komunikacji cz. 2. Kiedy głos mówi więcej niż słowa.” Sylwia Prusakiewicz – Kucharska

Dodaj komentarz